Bolesławiec lat sześćdziesiątych rozwijał się dynamicznie, ale zaniedbano jedną ważną rzecz

Liczba mieszkańców szybko rosła, pracy było mnóstwo, ale władze powiatowe w pewnym momencie przyznały, że w Bolesławcu całkowicie zaniedbano życie kulturalne.

Teatr Stary w Bolesławcu (fot. Bernard Łętowski)

W połowie lat sześćdziesiątych XX wieku Bolesławiec bez wątpienia bardzo dynamicznie się rozwijał. Miasto było silnie uprzemysłowione, a w pobliżu znajdowały się jeszcze dwa wielkie zakłady przemysłowe - Zakłady Chemiczne "Wizów" w Łące i Zakłady Górnicze "Konrad" w Iwinach. Liczba mieszkańców rosła, bo w całej Polsce trwał jeszcze wyż demograficzny, a z centralnej części kraju przybywało tutaj coraz więcej nowych pracowników. Dobiegła też końca odbudowa Bolesławca ze zniszczeń wojennych, a jednocześnie trwała jego rozbudowa, połączona nieraz z rozbiórkami starych, poniemieckich domów (które, nota bene, nieraz celowo doprowadzano do takiego stanu, aby móc je zburzyć).

W grudniu 1966 roku w Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Bolesławcu powstał jednak raport, który wskazywał na jedno zasadnicze zaniedbanie, opisywane w ten sposób:

Mimo (...) najważniejszych pozytywnych akcentów w pewnym okresie czasu zapomniano o tworzeniu bazy i zaplecza kulturalnego. Zabrakło ludzi, którzy by w tym wielkim ośrodku przemysłowym zatroszczyli się o tworzenie silnego zwartego ośrodka kulturalnego. 

Raport był miażdżący. W Bolesławcu życie kulturalne starał się animować głównie Dom Kultury Dzieci i Młodzieży, czyli dzisiejszy MDK, ale jego działalność była poważnie ograniczona. Mimo że ówczesne prawo nakładało na ZG Konrad i inne duże zakłady przemysłowe obowiązek prowadzenia w mieście własnego domu kultury, od kilku już lat nie działał dawny Dom Górnika i dopiero pod koniec 1966 roku przy należącym do kopalni hotelu robotniczym powstał zaczątek zakładowego ośrodka kultury. Z użytkowania był wyłączony teatr, bo w momencie powstawania raportu trwał jego kilkuletni już remont, co dodatkowo utrudniało prowadzenie jakiejkolwiek działalności kulturalnej w mieście.

Swój klub prowadziła co prawda Bolesławiecka Fabryka Fiolek i Amupłek "Polfa", ale jego lokal co rusz był zajmowany na zebrania, sesje i akademie, więc sekcje klubowe (np. młodzieżowy zespół muzyczny, sekcja pingpongowa) nie mogły prowadzić żadnej racjonalnie planowanej działalności. W przypadku klubu Zakładów Chemicznych "Wizów" problemem był skandaliczny stan sanitarny i techniczny jego siedziby. Oczywiście w czasach, gdy władze kontrolowały całe lokalne życie kulturalne, o oddolnej inicjatywie w Bolesławcu w zasadzie nie mogło być niestety mowy, a poza tym brakowało odpowiedniej liczby ludzi, którzy mogliby się zająć animowaniem kultury na odpowiednim poziomie.

Jakie z tego wyciągnięto wnioski? Autor raportu zauważył, że na społeczeństwo coraz silniej oddziałują środki masowego przekazu, więc należało wymyślić nowe formy pracy kulturalno-oświatowej, które byłyby atrakcyjne dla współczesnych odbiorców. Konieczne było zatrudnienie nowych instruktorów, zakupienie nowoczesnego sprzętu i instrumentów muzycznych, a w rozwijaniu bolesławieckiej kultury powinny brać udział wszystkie lokalne zakłady pracy (takie wtedy były realia). Za konieczne uznano utworzenie międzyzakładowych klubów, które miałyby mieć swoje konkretne specjalizacje, a ponadto duży nacisk miał zostać położony na sformowanie Powiatowego Domu Kultury. 

To właśnie w tym raporcie po raz pierwszy padł pomysł utworzenia sekcji filmowej, która we współpracy z wrocławską TVP rejestrowałaby ciekawe wydarzenia z życia Bolesławca, a więc byłaby pewnego rodzaju "redakcją" telewizyjną. 

Wiele urzędniczych pomysłów z tamtych lat pozostawało jedynie na papierze, ale w tym przypadku stało się inaczej. Przy "Konradzie" rzeczywiście uformował się dynamicznie działający Zakładowy Ośrodek Kultury, a swoją działalność w kolejnych latach rozwinęły także kluby "Wizowa" czy "Polfy". 17 czerwca 1967 roku uroczyście otwarto Muzeum Regionalne, dziś znane jako Muzeum Ceramiki, a w 1969 roku powołano do życia Bolesławiecki Ośrodek Kultury. 

Źródło: Archiwum Państwowe we Wrocławiu Oddział w Bolesławcu, Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Bolesławcu, sygn. 148.