"Wysiedlenia z Kresów miały twarz kobiety"

W Miejskiej Bibliotece Publicznej-Centrum Wiedzy odbyło się dzisiaj spotkanie z wybitnym znawcą tematyki powojennych przesiedleń - dr hab. Grzegorzem Hryciukiem z Wrocławia.

Spotkanie z dr hab. Grzegorzem Hryciukiem w bibliotece w Bolesławcu (fot. Dariusz Gołębiewski)

Spotkanie rozpoczęło się o godzinie 17 i przyciągnęło przede wszystkim starszą widownię, żywo związaną z Kresami Wschodnimi II Rzeczypospolitej. Co warte podkreślenia, wśród zebranych znaleźli się także świadkowie wydarzeń, którzy jako dzieci zostali wysiedleni wraz z rodzinami ze swoich miejsc zamieszkania, wcielonych w 1944 roku do Związku Sowieckiego. 

Wystąpienie dr hab, prof. UWr Grzegorza Hryciuka było akademickim, drobiazgowo przygotowanym wykładem na temat masowych wysiedleń Polaków z Kresów Wschodnich w latach 1944-1946. Zebrani mogli wysłuchać, jakie polityczne decyzje stały za zmianą granic powojennej Polski, jak od strony administracyjnej przebiegały wysiedlenia i dlaczego Kresowianie często bez żadnego sprzeciwu godzili się na porzucenie swoich rodzinnych stron. Profesor przypomniał, że początkowo ekspatriację nazywano eufemistycznie "ewakuacją", więc wielu wysiedlanych wierzyło, że wyjeżdżają jedynie na krótki czas, a gdy sytuacja się uspokoi, będą mogli wrócić do swoich domów. Cenną uwagą było także stwierdzenie, że bardzo często to kobiety - matki, żony zaginionych mężów, wdowy - musiały decydować, czy zostać z dziećmi na ziemiach przyłączonych do ZSRS, czy też wyjechać w nieznane. 

Po wykładzie wywiązała się dłuższa dyskusja z zaproszonym gościem, krążąca głównie wokół tematyki popularyzowania wiedzy o przesiedleniach Polaków po II wojnie światowej. Wszyscy zabierający głos w dyskusji byli zgodni, że wiedza o tamtych wydarzeniach jest zdecydowanie zbyt mała, a tematyka ta już od wielu od lat rzadko pojawia się w polskiej kulturze masowej. Zgodny był też wniosek, że należy tą tematykę lepiej przekazywać młodym pokoleniom, aby miały one niezbędną wiedzę o swoim pochodzeniu.