Co kiedyś znajdowało się w kamienicy przy Kubika 9? Czy wiesz, dlaczego kiedyś tak ważny był budynek Gerresheimera, gdzie był klasztorny refektarz i gdzie powstał bydlęcy targ?
Stara jadalnia, z której dzisiaj zarządza się gminą
Dawny refektarz Dominikanów w Bolesławcu w latach 60tych XX wieku (fot. zabytek.pl)
Budynek, w którym dzisiaj znajduje się Urząd Gminy, ma za sobą niemal trzysta lat historii i jest ostatnią pozostałością po dawnym klasztorze dominikanów. Dominicanes, czyli w dosłownym tłumaczeniu Psy Pańskie, przybyli do Bolesławca w XIII wieku i co prawda podczas reformacji ich klasztor został zamknięty, ale po nieco ponad stu latach zakonnicy wrócili po swoje. Po wieloletnim procesie odzyskali od miasta sporą działkę przy dzisiejszych ulicach Teatralnej i Armii Krajowej, postawili tam nowy klasztor i gdy w 1739 roku Buntzlau (Bolesławiec) spłonął w ostatnim wielkim pożarze, odbudowali go po raz kolejny.
W 1810 roku król Prus, Fryderyk Wilhelm III, ogłosił kasatę niemal wszystkich śląskich klasztorów i przejął cały ich majątek. Refektarz bolesławieckich dominikanów i stojący obok niego bliźniaczy budynek (zniszczony w 1945 roku) na kolejnych niemal sto lat przekształco w miejską szkołę ewangelicką. Miasto znacznie się rozrastało, więc na początku XX wieku szkoła przeniosła się do nowego gmachu przy Logenstrasse (ul. Brody), zajmowanego dziś przez Szkołę Podstawową nr 4, a dawny refektarz zamieniono w Stadthaus - Dom Miejski - czyli siedzibę kilku miejskich urzędów.
Po wojnie przez wiele lat były tam mieszkania, potem swoje biura ulokowało tam Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej, a od 1973 roku w refektarzu mieści się Urząd Gminy Bolesławiec.
Nazistowski Arbeitsamt, który niespodziewanie zaczął służyć Polakom
Budynek Gerresheimera przy ulicy Chrobrego to jeden z nielicznych budynków w Bolesławcu, pochodzący z czasów III Rzeszy. Otwarty w kwietniu 1939 roku przy ówczesnej Adolf-Hitler-Strasse, przez niemal całą wojnę służył jako niemiecki Urząd Pracy (Arbeitsamt), co oznacza, że być może to właśnie tam odbywał się haniebny proceder przydzielania polskich, ukraińskich oraz rosyjskich (i zapewne także innych) robotników przymusowych do "pracy" w naszym regionie.
Kilka miesięcy po wojnie w budynku zainstalowały się pierwsze polskie władze powiatowe, można więc o nim powiedzieć, że był jednym z głównych centrów prowadzenia akcji osadniczej w Bolesławcu i okolicach. To tam zapadało wiele najważniejszych decyzji w tamtych historycznych momentach, a osadnicy przychodzili ze skargami i prośbami o pomoc. Potem przez długi czas budynek zajmowała Polska Zjednoczona Partia Robotnicza.
Tajemnice starej kamienicy przy Kubika 9/Teichpromenade 5
Kamienica przy ulicy Kubika 9, znajdująca się dokładnie na wprost pomnika Kutuzowa, została wybudowana w II połowie XIX wieku. Dokładne omówienie jej historii zasługiwałoby na odrębny tekst, wspomnieć jednak można, że co najmniej od początku XX wieku jej właścicielem był radca sanitarny dr Paul Haefner, który najprawdopodobniej miał tam też prywatną praktykę lekarską. W czasach III Rzeszy kamienica nadal służyła medykom, ale już jako Ogólna Lokalna Kasa Chorych dla Powiatu Bunzlau; poza tym kilka mieszkań zajęły osoby prywatne, a jeden lokal przydzielono miejskiej orkiestrze.
Tuż po wojnie w kamienicy przy ul. Kubika 9 ulokowano siedzibę Inspektoratu Szkolnego, nadzorującego wszystkie szkoły w powiecie bolesławieckim i wspierającego ich tworzenie w zasiedlanych przez Polaków miejscowościach. Pierwszy inspektor, Marian Dziubiński, po pracy działał w Bolesławcu jako jeden z liderów lokalnych struktur Polskiego Stronnictwa Ludowego, czym naraził się na kolejne szykany ze strony komunistów i za co został ostatecznie zmuszony do wyjazdu z miasta.
Do 1975 roku w kamienicy miała swoją pierwszą siedzibę Biblioteka Pedagogiczna w Bolesławcu, założona w 1958 roku.
Gdzie kiedyś kupilibyście żywą krowę?
Skrzyżowanie alei Tysiąclecia z ulicą Spółdzielczą nie wygląda na miejsce, które może mieć za sobą wielowiekową historię - a jednak!
13 marca Roku Pańskiego 1631 austriacki cesarz Ferdynand III, z Bożej łaski król Węgier, Czech, Dalmacji, Chorwacji i Slawonii, arcyksiążę Austrii, książę Burgundii, margrabia Moraw, książę Lützenburga i Śląska wydał oficjalne zezwolenie na uruchomienie na skraju ówczesnego Buntzlau bydlęcego targu. Ze względów sanitarnych i logistycznych targ musiał znajdować się w znacznej odległości od murów miejskich, a choć utworzono go w samym środku wojny trzydziestoletniej, przetrwał kolejnych niemal trzysta lat.
Jeśli spojrzy się na mapę Bolesławca z 1884 roku, widać na niej że targ zajmował wówczas także teren dzisiejszego stadionu, ale już na mapie z 1903 roku jest on ściśnięty w działce pomiędzy Haynauer Landstrasse (al. Tysiąclecia) i Kreuzweg (ulice Jasińskiego i Piastów). W kolejnych latach targ całkowicie zlikwidowano, a jego teren częściowo zabudowano, a częściowo zamieniono w niewielki zielony skwer.
Źródła:
współpracownik portalu i gazety Bolec.Info. Autor działu "Okruszki historii", historyk.
Kontakt z Redakcją: redakcja@bolec.info · tel. +48 693-375-790Byłeś świadkiem wypadku lub innego zdarzenia? Wiesz coś, o czym jeszcze nie napisaliśmy? Daj nam znać!
Bezpłatny dwutygodnik nr 1 w powiecie bolesławieckim.
Reklama i ogłoszenia w gazecie
