ZUS: niby mniej zwolnień lekarskich, ale dłuższe chorobowe. Rzadziej Covid-19, częściej zaburzenia psychiczne

ZUS podsumował pierwsze półrocze 2026 roku. Zwolnień lekarskich było mniej, ale Polacy spędzili na chorobowym prawie tyle samo dni.

ZUS Bolesławiec (fot. Bernard Łętowski)

Mieszkańcy Bolesławca i powiatu bolesławieckiego, podobnie jak cały Dolny Śląsk, coraz częściej mogą obserwować zmianę w korzystaniu ze zwolnień lekarskich. Z najnowszych danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za pierwsze półrocze 2026 roku wynika, że lekarze wystawili mniej zaświadczeń niż rok wcześniej, ale łączna liczba dni spędzonych na chorobowym niemal się nie zmieniła.

Od stycznia do czerwca 2026 roku ZUS zarejestrował w Polsce 14,1 mln zaświadczeń lekarskich. To o 2,7 proc. mniej niż w analogicznym okresie 2025 roku. Jednocześnie łączny czas nieobecności w pracy zmniejszył się tylko o 0,3 proc. i wyniósł 147,7 mln dni. Na Dolnym Śląsku lekarze wystawili w tym czasie 901,6 tys. zwolnień lekarskich, a mieszkańcy regionu spędzili na nich łącznie 9,2 mln dni.

- Analiza danych z całego kraju za pierwsze półrocze 2026 roku pokazuje, że choć ubezpieczeni rzadziej zgłaszają się po zwolnienia lekarskie, to gdy już je biorą, to na dłużej. Maleje liczba zwolnień na sezonowe infekcje czy COVID-19, natomiast schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego, zaburzenia psychiczne oraz urazy to najczęstsze przyczyny wystawiania eZLA – komentuje Iwona Kowalska-Matis, regionalna rzeczniczka ZUS w województwie dolnośląskim.

Najczęściej zwolnienie lekarskie wystawiane jest z powodu własnej choroby. W pierwszym półroczu 2026 roku takich zaświadczeń było w Polsce 11,4 mln, czyli o 2,5 proc. mniej niż rok wcześniej. Mimo tego liczba dni absencji wzrosła do 123,1 mln, czyli o 0,6 proc. Jedno zwolnienie trwało średnio 10,8 dnia. Jeśli jednak zsumować wszystkie okresy nieobecności jednej osoby, przeciętnie korzystający ze zwolnienia spędzał poza pracą prawie 25 dni. W przypadku kobiet było to średnio 25,70 dnia, a w przypadku mężczyzn 24,11 dnia.

Z danych ZUS wynika również, że spadła liczba zwolnień związanych z opieką nad chorym dzieckiem. W pierwszym półroczu 2026 roku wystawiono ich 1,48 mln, czyli o 6,2 proc. mniej niż rok wcześniej. Liczba dni takiej nieobecności wyniosła 5,34 mln i była niższa o 9,7 proc. Inaczej wygląda sytuacja przy opiece nad innym chorym członkiem rodziny. Tu liczba zwolnień wzrosła o 12,7 proc. do 283 tys., a liczba dni nieobecności zwiększyła się o 9 proc. do 1,32 mln.

Ponad połowę zwolnień wystawionych z powodu własnej choroby otrzymały kobiety. Stanowiły one 56,3 proc. wszystkich osób korzystających z takich zaświadczeń. Najwięcej dni na zwolnieniach spędziły osoby w wieku od 30 do 39 lat, które odpowiadały za 25,7 proc. wszystkich dni absencji. Wśród kobiet udział tej grupy wiekowej był jeszcze wyższy i wyniósł prawie 30 proc. W przypadku mężczyzn najwięcej dni nieobecności dotyczyło osób w wieku od 40 do 49 lat.

Najpopularniejsze nadal pozostają krótkie zwolnienia trwające od 1 do 5 dni. Stanowiły one 44,5 proc. wszystkich zaświadczeń. Jednocześnie rośnie udział dłuższych zwolnień. Te trwające od 11 do 30 dni stanowiły już 29,3 proc. wszystkich eZLA, podczas gdy rok wcześniej było to 27,9 proc. Wzrosła także liczba zwolnień jednodniowych, których udział zwiększył się z 7,8 proc. do 8,8 proc.

Najwięcej dni nieobecności w pracy generują choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej. W pierwszym półroczu 2026 roku odpowiadały one za 21,6 mln dni absencji. Na drugim miejscu znalazły się zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania z wynikiem 18,2 mln dni. Kolejne były urazy, zatrucia i skutki działania czynników zewnętrznych, przez które pracownicy byli nieobecni przez 17,2 mln dni. Wysoko znalazły się także choroby układu oddechowego oraz ciąża, poród i połóg.

Dane ZUS pokazują, że w Bolesławcu, na Dolnym Śląsku i w całym kraju warto zwracać uwagę nie tylko na liczbę wystawianych zwolnień lekarskich, ale także na ich długość. Mniej zaświadczeń nie oznacza automatycznie krótszej absencji. Coraz większe znaczenie mają choroby przewlekłe, problemy z układem ruchu, zdrowie psychiczne oraz urazy, które częściej wymagają dłuższej przerwy od pracy.