Trwa remont pilchowickiej zapory [WIDEO]

Remont zapory w Pilchowicach wymagała opróżnienia zbiornika. Skutki odczuwalne były w Bobrze, ważnym także dla regionu Bolesławca.

Remont pilchowickiej zapory (fot. Kazimierz Marczewski)

Od 2026 roku trwa modernizacja ponad stuletniej zapory w Pilchowicach na Bobrze. Inwestycję realizuje TAURON Ekoenergia. Prace wymagały stopniowego obniżenia poziomu wody w Jeziorze Pilchowickim, a następnie niemal całkowitego opróżnienia zbiornika, aby umożliwić dostęp do elementów konstrukcyjnych zapory i przeprowadzenie zaplanowanych robót.

Obniżanie poziomu wody rozpoczęło się w lutym. Wraz z odsłanianiem dna jeziora widoczne stały się miejsca, które przez dziesięciolecia pozostawały pod wodą. Ujawniono między innymi wraki samochodów, w tym Volkswagena Golfa i Fiata. Znaleziono także przedmiot uznany najprawdopodobniej za niemiecki przeciwpancerny granatnik Panzerfaust z okresu II wojny światowej. Znalezisko zostało zabezpieczone przez służby i zabrane przez saperów.

Opróżnienie zbiornika miało również poważne skutki środowiskowe. Pod koniec czerwca i na początku lipca w Bobrze poniżej zapory zaobserwowano zmętnienie oraz ciemnobrązowe zabarwienie wody. Zjawisko było związane między innymi z przemieszczaniem osadów dennych. Badania służb wykazały bardzo niski poziom tlenu rozpuszczonego oraz wysokie stężenia zawiesiny i substancji biogennych. Przy samej zaporze 30 czerwca stężenie tlenu wynosiło 0,8 mg/l, a poniżej zapory 0,6 mg/l.

W efekcie doszło do masowego śnięcia ryb. Z informacji przekazanych przez inwestora wynika, że zebrano i przekazano do utylizacji 23,47 tony martwych ryb. Jednocześnie odłowiono 2,219 tony żywych ryb, które przeniesiono do zbiornika we Wrzeszczynie. Sprawa jest istotna także dla mieszkańców Bolesławca i powiatu bolesławieckiego, ponieważ Bóbr jest jedną z najważniejszych rzek regionu.

Po pogorszeniu jakości wody prowadzono intensywny monitoring Bobru, obejmujący między innymi natlenienie, temperaturę i parametry fizykochemiczne. Uruchomiono również aeratory napowietrzające wodę. W kolejnych tygodniach sytuacja stopniowo się stabilizowała, a monitoring prowadzony w lipcu i sierpniu nie wykazywał już nowych przypadków śnięcia ryb.
27 września zobaczyliśmy jak przebiega remont pilchowickiej zapory.

Skutki środowiskowe opróżnienia Jeziora Pilchowickiego są nadal wyjaśniane. Badania wykazały wysokie stężenia zawiesiny i biogenów, a w próbkach pobranych przy zaporze odnotowano także przekroczenia dopuszczalnego poziomu rtęci dla monitoringu środowiskowego. Nie stwierdzono jednak analogicznych przekroczeń w punktach położonych niżej na rzece.

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu przeprowadziła kontrolę dotyczącą realizacji inwestycji. W sierpniu poinformowano o stwierdzeniu nieprawidłowości związanych między innymi z przestrzeganiem warunków ochrony przyrody i prowadzeniem prac. Sprawa została skierowana do prokuratury, a postępowanie ma wyjaśnić okoliczności oraz odpowiedzialność za stwierdzone nieprawidłowości.

Modernizacja zapory w Pilchowicach jest kontynuowana. Opróżnienie zbiornika odsłoniło zarówno elementy niezbędne do przeprowadzenia remontu, jak i fragmenty historii tego miejsca, od zatopionych pojazdów po wojenne pozostałości. Wydarzenia z przełomu czerwca i lipca pokazały jednocześnie, jak duże znaczenie dla ekosystemu Bobru ma sposób prowadzenia dużych operacji hydrotechnicznych.

0:26