REKLAMA
REKLAMABricomarche zaprasza
BolecFORUM
+ nowy temat
reklama
reklama
Okruszki Historii
24 października 2026r. godz. 19:32 Dariusz Gołębiewski ~4 min

Bolesławiec miał swojego Wokulskiego?

U początku lat 30tych XX wieku w całej Europie szaloną popularność zdobywało radio i choć trwał Wielki Kryzys, pewien zdemobilizowany żołnierz wyczuł okazję na dobry interes.

Radio z 1930 roku
Radio z 1930 roku (fot. Soubrier)

1932 rok z pewnością nie był łatwym czasem na zakładanie nowego interesu, jednak zdemobilizowany właśnie wojskowy, Heinz Böhmer, uznał że nie ma nic do stracenia i skoro nie może już służyć w armii, musi znaleźć sobie nowe zajęcie. Mimo że mieszkał w Görlitz, gdzie zajmował mieszkanie w kamienicy przy Augustastrasse 17, zwrócił uwagę na oddalone o niecałe 50 kilometrów miasteczko Bunzlau. Swój "Dom Radiowy" (Radiohaus) musiał tam właśnie zamknąć jego poprzedni właściciel, Fritz Brandt, który ewidentnie nie sprostał - nie on jeden zresztą - trudom prowadzenia interesu w czasie największego kryzysu gospodarczego w historii XX wieku. Böhmer, planujący właśnie ożenek, wyczuł pismo nosem i przejął Radiohaus, postanawiając zainwestować w niego całą odprawę, jaką dostał przy odejściu z wojska.

Były wojskowy oczywiście nie zamierzał prowadzić interesu w obcym mieście - w którym do tej pory bywał raczej rzadko - w pojedynkę. Przejmując Radiohaus, wziął sobie za wspólnika młodego, 23-letniego elektryka Helmuta Sinksa, pochodzącego z Ober Friedersdorf pod Görlitz. Sinks wprawdzie nie mógł jeszcze mieć za sobą jakiegoś imponującego doświadczenia - choć zdążył już popracować w hurtowni radiowej i utrzymywał solidny magazyn - ale niewątpliwie był specjalistą w swoim fachu, który właśnie znalazł okazję, aby móc się wykazać swoją wiedzą. I miał na tyle odwagi, aby z tej okazji skorzystać. 

reklama
reklama

Radiohaus, choć jego nazwa może sugerować, że był to okazały budynek, zajmował jedynie wynajmowany lokal w nieistniejącej już kamienicy przy Görlitzerstrasse 44 (obecna ul. Zgorzelecka), zaopatrzony dodatkowo w magazyn i szopę. Obaj początkujący przedsiębiorcy byli w Bunzlau w zasadzie nieznani, choć pewnym atutem mogło być dla nich to, że potencjalny teść Heinza Böhmera wyraźnie interesował się punktem sprzedaży (i być może serwisowania) radioodbiorników i rozważał nawet finansowe wejście w tworzący się biznes. Pozytywnie o obu wspólnikach wypowiadali się też kontrolerzy, którzy sprawdzali, czy obaj panowie są na tyle wiarygodni, aby można było udzielić im kredytów, o które się akurat starali. 

Niestety, nazwisko potencjalnego teścia Böhmera nie jest znane, ale skoro nagle postanowił on poprowadzić interes w obcym sobie mieście, można zakładać, że pochodził on z Bunzlau. Były wojskowy, mający już wspólnika ze swoich rodzimych stron, nie musiał ryzykować tworzenia sklepu radiowego w obcych sobie stronach, ale jeśli faktycznie planował ożenek z Bolesławianką, podjęcie ryzyka wydaje się bardzo sensowne. Zakochany radiowiec po kilku latach spędzonych w kamaszach mógł wyczuć okazję na to, aby być bliżej swojej wybranki i żeby tego dokonać, zaryzykował wszystkie swoje pieniądze, aby z tej okazji skorzystać. 

Ryzyko raczej się nie opłaciło - już w 1935 roku lokal przy Görlitzerstrasse 44 zajmował Ernst Jakob, prowadzący tam sklep papierniczy z niewielką księgarnią. Böhmer i Sinks nie pojawiają się też w wykazie szesnastu sklepów radiowych, jakie działały w Bunzlau na przełomie 1935 i 1936 roku, można więc założyć, że po prostu nie podołali lokalnej konkurencji.

Podobnie jak w przypadku Stanisława Wokulskiego, który po powrocie z wojskowej przygody na wojnie w Bułgarii założył swój biznes i kupił całą kamienicę, byle tylko zyskać względy ukochanej Izabeli Łęckiej, historia Heinza Böhmera ma na tym etapie otwarte zakończenie. Jego dalsze losy pozostają nieznane; nic nie wiadomo także o tym, co działo się z jego wspólnikiem. 

Źródła:

  • Archiwum Państwowe we Wrocławiu Oddział w Kamieńcu Ząbkowickim, akta Biura Informacyjnego W. Schimmelpfenga - Niemieckiej Wywiadowni Sp. z.o.o., sygn. 22712. 
  • Bunzlauer Einwohnernbuch, autor nieznany, Bunzlau 1936.
Opracowane przez
Dariusz Gołębiewski
Dariusz Gołębiewski

współpracownik portalu i gazety Bolec.Info. Autor działu "Okruszki historii", historyk.

Kontakt z Redakcją: redakcja@bolec.info  ·  tel. +48 693-375-790
BolecForum › Bolecnauci komentują

Bolesławiec miał swojego Wokulskiego?

4 odpowiedzi
~~Niebieskawa Dabecjagość
„ Adolf Hitler doszedłszy do władzy stworzył
Ministerstwo Propagandy i Oświecenia Publicznego,
aby kształtować niemiecką opinię publiczną i zachowania Niemców. Nazistowska propaganda odegrała kluczową rolę w tworzeniu poparcia
dla prześladowań a następnie do zagłady Żydów europejskich. …. .
Radio … wśród
instrumentów propagandy jej szef Joseph Goebbels stawiał znacznie wyżej radio niż prasę.
Miał w tym względzie pełne zrozumienie Hitlera, który nieprzypadkowo,
już przed objęciem
władzy 1 czerwca 1932 r.,
wyraźnie uzależnił poparcie dla gabinetu von Papena
od udostępnienia radia propagandzie nazistowskiej. Nie bez znaczenia w rozumowaniu Goebbelsa był również

fakt, że radio

po przejęciu władzy przez Hitlera znajdowało się całkowicie w ręku hitlerowców . … tworzyło klimat obojętności wobec losu Żydów .
Ustawy norymberskie 1935 rok. ….
Ustawy Norymberskie składały się z dwóch aktów prawnych:
„Ustawy o ochronie niemieckiej
krwi i honoru”
oraz
„Ustawy o obywatelstwie Rzeszy”. Pierwsza z tych ustaw zakazywała przede wszystkim małżeństw a także pozamałżeńskich stosunków seksualnych między Żydami a „osobami krwi niemieckiej lub zbliżonej do niemieckiej”. Druga z nich wprowadzała nadrzędną wobec obywatelstwa niemieckiego (Staatsangehörigkeit) kategorię „obywatela Rzeszy” (Reichsbürger), zarezerwowaną dla osób „czystej krwi niemieckiej”. Żydzi mogli być obywatelami niemieckimi, nie mogli jednak być obywatelami Rzeszy. ”


Tych dwóch młodych panów mających budować radio w niemieckiej III Rzeszy w Bunzlau to ortodoksyjni naziści …
Wypowiedz się
Piszesz jako gość. Zaloguj się, żeby komentować ze stałą tożsamością — po zalogowaniu wrócisz tutaj automatycznie.
Zostaw puste, a przypiszemy Ci losową ksywę.
Publikacja danych osobowych bez zgody lub użycie zwrotów obraźliwych podlega odpowiedzialności karnej i będzie skutkować przekazaniem danych publikującego organom ścigania.
Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników serwisu. Bolec.Info nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii i wypowiedzi. Bolec.Info zastrzega sobie prawo do moderowania opublikowanych wypowiedzi.
Dodając zdjęcie deklarujesz, że jesteś jego autorem i przekazujesz Wydawcy Bolec.Info prawa do jego publikacji. Umieszczanie cudzych zdjęć może naruszać prawo autorskie.
W celu utrzymania jakości dyskusji wykorzystujemy automatyczne narzędzia analizujące treści. Posty zawierające wulgaryzmy lub niebezpieczne linki mogą zostać automatycznie ukryte.
Daj nam cynk — zgarnij nagrodę!

Byłeś świadkiem wypadku lub innego zdarzenia? Wiesz coś, o czym jeszcze nie napisaliśmy? Daj nam znać!

Więcej wideo z powiatu
Wszystkie wideo →
Czytane teraz
REKLAMA
REKLAMA