ISSN 2082-2553. Wydanie nr 4708, 24 września 2020r.
zaloguj się
zarejestruj się
reklama Żabka zaprasza!
reklama Zapraszamy
reklama

BolecFORUM Rozpocznij nowy temat
ROZPOCZNIJ NOWY TEMAT
reklama

reklama

BolecForum


Tekst zlecony12 sierpnia 2020r. godz. 21:35, odsłon: 1615, GOKiB Gromadka / Irena Rybeńska
Bardzo ważne miejsce w kulturze zajmuje pisanie pisanek piórem lub szpileczką z rozgrzanym woskiem.
Bolesławiec - Informacje: Zaplątanie w sieci 4 kultur – kultura ukraińska Kultura ukraińska (fot. GOKiB Gromadka)

Ludność mniejszości narodowej ukraińskiej i grupy etnicznej łemkowskej zasiedliła tereny gminy Gromadka w wyniku Akcji „Wisła”, przeprowadzonej w 1947 roku przez struktury państwowe Polski Ludowej. Społeczność ta do chwili obecnej zachowuje swoją odrębność kulturową, religię, język. W gminie Gromadka mają własną siedzibę. Bardzo dobrze funkcjonują w społeczności lokalnej. W nowych warunkach przesiedleńcy ciężko pracowali, organizowali swoje nowe domostwa, ale nigdy nie zapominali o swojej kulturze i zamiłowaniach. Prężnie organizowali życie kulturalne i religijne. Tworzyły się amatorskie chóry, zespoły muzyczne, kultywujące zwyczaje i tradycje ludowe. W życie kulturalne aktywnie włączała się młodzież. Uczyła się pięknych piosenek, poznawała tradycje swoich przodków, aby obecnie je kultywować.

Życie kulturalne mniejszości ukraińskiej i łemkowskiej w naszej gminie jest bardzo silnie związane z życiem religijnym. Greckokatolicka parafia, do której należy nasza wspólnota, istnieje od 1957 roku.  Wcześniej rzymskokatolicki ksiądz Stefan Kukiełczyński odprawiał msze w greckokatolickie święta, pozwalając wiernym śpiewać „po swojemu”.W późniejszych czasach, do momentu wybudowania cerkwi pod wezwaniem Opieki Matki Bożej w Patoce w 2010 roku, przedstawiciele obu wyznań – rzymsko- i grekokatolickich użytkowali wspólnie kościół w Modłej.

W historii parafii zapisały się nazwiska księży, takich jak: Włodzimierz Hajdukiewicz, Zenon Złoczowski, Jan Martyniak (obecnie arcybiskup, metropolita przemysko-warszawski obrządku greckokatolickiego – senior), Stanisław Tarapacki, Marek Sośnicki, Bogdan Ogrodnik, Mirosław Drapała, Bogdan Harasim (inicjator budowy cerkwii w Patoce). Obecnie, od siedmiu już lat proboszczem jest ksiądz Paweł Berezka.

Wśród osób, które kultywowały kulturę i tradycję naszej wspólnoty, na szczególną uwagę zasługują:

Piotr Hojniak – miejscowy diak w cerkwi, organizator i dyrygent chóru cerkiewnego, założyciel ludowej kapeli, grającej na łemkowskich weselach oraz organizowanych „Weczirkach”, członek kapeli Łemkowskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Kyczera” w Legnicy.

Michał Oleśniewicz – miejscowy poeta, autor wielu wierszy, książek. Od najmłodszych lat silnie związany z kulturą łemkowską. Członek folklorystycznego zespołu ludowego przy Gminnym Ośrodku Kultury w Gromadce oraz Łemkowskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Kyczera” w Legnicy. Laureat m.in. nagrody im. Oskara Kolberga, autor tomiku wierszy pt. „Wspomnienia wierszem malowane” i „Wszystko co żyje” w języku łemkowskim.

Tekla i Józef Pawliszczy – aktywni organizatorzy życia kulturalnego, założyciele i aktywni członkowie Związku Ukraińców w Polsce – Koło w Gromadce, organizatorzy corocznych Małanek.

Teresa Warcholik – wieloletnia przewodnicząca Związku Ukraińców w Polsce – Koła w Gromadce, stawiająca za cel pielęgnowanie przez Koło tradycji i tożsamości narodowej.

Eryk Zimmermann – autor wielu obrazów przedstawiających cerkwie

Henryj Demaj – nasz współczesny, miejscowy artysta, założyciel zespołu muzycznego „Amator”, później „Aksel”, a obecnie „Demaj”. Swoją muzyką i śpiewem umila wszystkie imprezy kulturalne organizowane przez wspólnotę. Koncertuje na „Watrze” w Żdyni, Michałowie, Ługach,  na scenie Gminnego Ośrodka Kultury i Biblioteka w Gromadce, a także za granicą na Ukrainie, w Czechach, w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Gra i śpiewa również na weselach, zabawach tanecznych,  spotkaniach towarzyskich i uroczystościach rodzinnych. W celach promocyjnych w duecie z Markiem Rumińskim jako zespół „ AKSEL”w 1990 roku nagrał kasetę pt. „De hory Karpaty”. W następnym etapie jako zespół „DEMAJ” nagrał 2 płyty promujące muzykę łemkowskiej mniejszości etnicznej.

Jak wspomniałam, życie kulturalne rozwija się wokół świąt cerkiewnych, a także imprez organizowanych przez naszą wspólnotę. Na wszystkich uroczystościach rozbrzmiewa śpiew ukraińskich i łemkowskich pieśni. W czasie świąt Bożego Narodzenia nasze domy odwiedzają kolędnicy z kolędą i życzeniami. Dużą popularnością cieszy się „Małanka”, która w kulturze ukraińskiej jest odpowiednikiem polskiego „Sylwestra”. To nic innego jak świętowanie Nowego Roku według starego stylu, czyli kalendarza juliańskiego, którym posługują się wierni obrządku greckokatolickiego i obchodzona jest 13 stycznia. Gra i śpiew zespołu „Demaj” przyciąga wielu wielbicieli dobrej muzyki i wspaniałej zabawy. W przerwach rozbrzmiewają śpiewy przy akompaniamencie akordeonów i gitar, przyniesionych przez uczestników zabawy, odbywającej się w Sali widowiskowej Gminnego Ośrodka Kultury i Biblioteki w Gromadce. Zawsze jest uroczyście, wesoło i każdemu szkoda, że ranek tak blisko.

Tradycje i zwyczaje ukraińskie i łemkowskie kultywowane są w postaci spotkań pt. „Wspólne kolędowanie – szczedryj weczir”, organizacji spotkań literackich z czytaniem i recytacją utworów Tarasa Szewczenki, wspólne uroczyste spotkanie organizowane z okazji Praznyka Pokrowy Preświatoji Bohorodyci, czyli odpustu w naszej parafii, przypadającego na dzień 14 października, organizacji spotkań z ciekawymi artystami i zespołami promującymi  ukraińską i łemkowską kulturę. Programy artystyczne przygotowuje Piotr Mirecki aktywny działacz  promujący i pielęgnujący kulturę ukraińską. Razem z Romanem  Zakharchyshynem prowadzi chór cerkiewny, daje koncerty ukraińskich kolęd,  pieśni i piosenek.

Bardzo ważne miejsce w kulturze zajmuje pisanie pisanek piórem lub szpileczką z rozgrzanym woskiem. Każdy stara się, żeby jego dzieła były najpiękniejsze. W koszykach ze święconką są prawdziwe wielokolorowe arcydzieła.

Sztandarowymi imprezami w gminie były „Wieczory Kultury Ukraińskiej” i Festyn Rodzinny „Watra” w Patoce, podczas których promowano w szczególności piękno kultury ukraińskiej i łemkowskiej. Corocznym akcentem podkreślającym kultywowanie tradycji są występy na Wigilii Wielu Kultur organizowanej przez Gminny Ośrodek Kultury i Bibliotekę w Gromadce.

W ostatnich latach nasza wspólnota aktywnie uczestniczy w przyjmowaniu dzieci i młodzieży z Ukrainy w ramach Projektu Polska-Wschód. Dzięki zaangażowaniu Pana Dariusza Pawliszczy – wójta gminy Gromadka, dzieci i młodzież z Tarnopola, Ługańska, Doniecka i Zaporoża spędziła w naszej gminie część wakacji. Wspólnie spędzaliśmy czas na zwiedzaniu zabytków naszego regionu, a wieczorami przy ognisku rozbrzmiewał dźwięk pięknych ukraińskich melodii. Uczniowie z Ukrainy prezentowali kulturę swego narodu, piękne stroje, śpiew i taniec podczas występów w cerkwi w Patoce, na festiwalu „Świat pod Kyczerą” w czasie kermeszu w Zamienicach, na festynie parafialnym w Różyńcu, na scenie Gminnego Osrodka Kultury w Gromadce oraz na festynie w Chocianowcu. Realizatorami Projektu Polska-Wschód są: Gminny Ośrodek Kultury i Biblioteka w Gromadce, Szkoła Podstawowa w Modle i Szkoła Podstawowa w Gromadce. Sponsorami projektu są: Legnicka Specjalna Strefa Ekonomiczna w Legnicy, firmy działające na terenie strefy ekonomicznej tj. Van Werven, Prodigo, Cat, Forest Style, Tauron, Nadleśnictwo Chocianów oraz Nadleśnictwo Złotoryja.

W naszej gminie żyjemy w wielokulturowej społeczności. Kochamy i pielęgnujemy swoje i szanujemy inne kultury. Inny, nie musi znaczyć obcy, inny może oznaczać: ciekawy, godny przyjaźni i zainteresowania.

Irena Rybeńska

Daj nam Cynk - zgarnij nagrodę!

Byłeś świadkiem jakiegoś wypadku lub innego zdarzenia? Wiesz coś, o czym my nie wiemy albo jeszcze nie napisaliśmy? Daj nam znać i zgłoś swój temat!

Wypełnij formularz lub wyślij pod adres: redakcja@bolec.info.

Kontakt telefoniczny z Redakcją Bolec.Info: +48 693 375 790 (przez całą dobę).


Pokaż/ukryj komentowany tekst

W górę   Wypowiedz się w tym temacie Strona 1

~Orzechowa Malina   13 sierpnia 2020r. o 0:24

~Orzechowa Malina

Postów:

Szkoda tylko że zaistniała rzeź Wołyńska. Na wschodzie Polski kultury się mieszały, tak było ...było. "W naszej gminie żyjemy w wielokulturowej społeczności. Kochamy i pielęgnujemy swoje i szanujemy inne kultury. Inny, nie musi znaczyć obcy, inny może oznaczać: ciekawy, godny przyjaźni i zainteresowania." Tego należy uczyć młodych Ukraińców. Może się nauczą.
Zgłoś do moderacji Cytuj tego posta - Dodaj swoją odpowiedź  

~Ciemnoczerwona Kalmia   13 sierpnia 2020r. o 6:41

~Ciemnoczerwona Kalmia

Postów:

Ludzie zawsze sobie poradzą i będą ze sobą współistnieć ale przychodzą politycy i mówią żeś Pan "zakazana morda "albo u co gorsza "zdradziecka "i "morderca brata "to mówi czołowy polityk aktywny i rządzący plus jego fanką niejaką Pazurek a Krysia z TK dorzuci swoje , tak że nie ma się co cieszyć dobrze Gajos mówi . Oni są w stanie manipulować ludźmi i wynikami komisji smoleńskiej i podzielić ludzi na mądrych i głupich .Oby tak dalej to jakiś sobie przypomni o narodowości a wiemy co było w Jugosławi.
Zgłoś do moderacji Cytuj tego posta - Dodaj swoją odpowiedź  

~~Karmazynowy Perukowiec   13 sierpnia 2020r. o 7:00

~~Karmazynowy Perukowiec

Postów:

Polacy też mają za uszami.
Zgłoś do moderacji Cytuj tego posta - Dodaj swoją odpowiedź  

~~Żółtawozielona Męczennica   13 sierpnia 2020r. o 7:36

~~Żółtawozielona Męczennica

Postów:

~Ciemnoczerwona Kalmia napisał(a): Ludzie zawsze sobie poradzą i będą ze sobą współistnieć ale przychodzą politycy i mówią żeś Pan "zakazana morda "albo u co gorsza "zdradziecka "i "morderca brata "to mówi czołowy polityk aktywny i rządzący plus jego fanką niejaką Pazurek a Krysia z TK dorzuci swoje , tak że nie ma się co cieszyć dobrze Gajos mówi . Oni są w stanie manipulować ludźmi i wynikami komisji smoleńskiej i podzielić ludzi na mądrych i głupich .Oby tak dalej to jakiś sobie przypomni o narodowości a wiemy co było w Jugosławi.

Oczywiście, UB-ecki wpis musiał zaistnieć. Czerwone pająki nie odpuszczą, bo tak im dyktuje leninowsko-stalinowska ideologia.
Zgłoś do moderacji Cytuj tego posta - Dodaj swoją odpowiedź  

~~Różowoczerwony Rokitnik   13 sierpnia 2020r. o 12:15

~~Różowoczerwony Rokitnik

Postów:

KONFLIKTY między Polakami ,Żydami, Ukraińcami ,Tatarami sięgaj XVI w. Nasiliły się za sprawą zaborcy austriackiego w XIX w. Mają też podłoże religijne. Są trudne do rozwiązania. Może inne pokolenie to rozwiąże.
Zgłoś do moderacji Cytuj tego posta - Dodaj swoją odpowiedź  

~~Zielonkawobłękitny Tojeść   13 sierpnia 2020r. o 14:55

~~Zielonkawobłękitny Tojeść

Postów:

~~Różowoczerwony Rokitnik napisał(a): KONFLIKTY między Polakami ,Żydami, Ukraińcami ,Tatarami sięgaj XVI w. Nasiliły się za sprawą zaborcy austriackiego w XIX w. Mają też podłoże religijne. Są trudne do rozwiązania. Może inne pokolenie to rozwiąże.

A skąd pomysł że w XVI wieku były konflikty pomiędzy w/w?
Zgłoś do moderacji Cytuj tego posta - Dodaj swoją odpowiedź  

~~Zielonkawobłękitny Tojeść   13 sierpnia 2020r. o 15:06

~~Zielonkawobłękitny Tojeść

Postów:

~~Karmazynowy Perukowiec napisał(a): Polacy też mają za uszami.

No tak, jakim prawem się bronili, jakim prawem odpowiadali przemocą na przemoc. A przecież powinni sami się zabić.
Zgłoś do moderacji Cytuj tego posta - Dodaj swoją odpowiedź  

~~Bakłażanowa Pernecja   15 sierpnia 2020r. o 9:54

~~Bakłażanowa Pernecja

Postów:

Z Wikipedii:

"Akcja rewindykacji cerkwi prawosławnych w II Rzeczypospolitej – akcja prowadzona przez kolejne rządy państwa polskiego w latach 1919–1939. Wyróżnia się kilka faz tej akcji w latach: 1919–1924, 1929–1934, 1937–1938.

Akcja rewindykacyjna wpisywała się w ogólną politykę II Rzeczypospolitej wobec Kościoła prawosławnego, dążącą do maksymalnego ograniczenia jego wpływów politycznych i społecznych oraz zerwania jego związków z mniejszościami narodowymi ukraińską, rosyjską i białoruską. Ważnym motywem była również silna wrogość wobec prawosławia, kojarzonego powszechnie z Rosją, jako religii siłą utrwalanej na ziemiach polskich przez władze zaborcze. Działania rewindykacyjne były prowadzone zarówno z inicjatywy oddolnej, poprzez spontaniczne przejmowanie cerkwi przez katolików, jak i – zwłaszcza w ostatniej fazie – według z góry przygotowanych i zaakceptowanych w kręgach rządowych planów. Cerkwie, które stały się obiektem rewindykacji, były burzone, zamykane, adaptowane na kościoły rzymskokatolickie lub na budynki użyteczności publicznej. W pierwszej kolejności rewindykacji podległy cerkwie urządzone w byłych kościołach rzymskokatolickich i cerkwiach unickich, jednak w miarę postępów działań rewindykacyjnych i związanej z nimi polonizacji ludności niszczono lub zamykano również obiekty czynne, będące siedzibami licznie zamieszkanych parafii bądź miejscem kultu.

Według zachowanych dokumentów celem akcji z lat 1937–1938 miała być całkowita polonizacja obszarów na zachód od Bugu oraz maksymalne umocnienie polskich wpływów kulturowych na wschód od niego. Plany te nie zostały zrealizowane z powodu wybuchu II wojny światowej oraz ze względu na postawę ludności prawosławnej. "

Nie ma się co dziwić, że potem mieliśmy w odwecie Wołyń. Była akcja, była też reakcja.
Zgłoś do moderacji Cytuj tego posta - Dodaj swoją odpowiedź  

W górę   Wypowiedz się w tym temacie Strona 1

reklama Zapraszamy
reklama Żabka zaprasza!
Święto Ceramiki NA ŻYWO z Zakładami Ceramicznymi "BOLESŁAWIEC" (19-23.08.2020r.)
"W samo południe" - gościem Wiesław Ogrodnik

Dziś o 12:00 wydanie specjalne programu Bernarda Łętowskiego.