Nowogrodziec remontuje mury obronne! Jaki będzie efekt?

W Nowogrodźcu rozpoczęły się długo wyczekiwane prace przy renowacji średniowiecznych murów obronnych, których duże fragmenty zachowały się do naszych czasów.

Mury obronne w Nowogrodźcu (fot. Dariusz Gołębiewski)

Znaczna część Starego Miasta w Nowogrodźcu wciąż jest otoczona pierścieniem średniowiecznych murów obronnych. Już od kilku dekad nie były one gruntownie remontowane, jednak w tym tygodniu na odcinku przy ulicy Krótkiej przeprowadzono pierwsze prace restauracyjne i to właśnie ta część historycznych fortyfikacji zostanie odnowiona jako pierwsza. 

Za kwotę 431 404 zł. (z czego 273 509 zł. pochodzi ze środków unijnych) mury obronne zostaną ręcznie oczyszczone, ponadto zostaną z nich usunięte współczesne spoiny, cementowe korony i stalowe nadproże, istniejące w murze ubytki zostaną uzupełnione, a całość odnowionego odcinka zostanie wzbogacona o nakrywę. Wzdłuż odnowionego odcinka zostaną też rozmieszczone tablice informacyjno-historyczne. 

Wykonawcą prac renowacyjnych jest chojnowska firma POLERS, która ma je zakończyć do listopada. 

Mury obronne w Nowogrodźcu w przeszłości tworzyły unikalny system fortyfikacyjny, w który wpięto dodatkowo umocnienia klasztoru magdalenek. Miasto założono tuż przy granicy Śląska i Łużyc, więc w razie ataku z zachodu Nowogrodziec musiałby przyjąć na siebie pierwsze uderzenie wrogich wojsk - mimo to jeszcze w XIV wieku umocnienia obronne miasta były na tyle skromne, że biskup wrocławski rozważał przeniesienie klasztoru do lepiej ufortyfikowanego Bolesławca. Zachowane do dziś fragmenty murów powstały najprawdopodobniej w XV wieku i niewykluczone, że zbudowano je po wielkim ataku husytów w 1427 roku, gdy czescy powstańcy spustoszyli całe miasto i wymordowali jego mieszkańców.

W latach 1495-1810 za ich utrzymanie odpowiadały siostry magdalenki, które zakupiły cały Nowogrodziec i w sposób szczególny zabiegały o ich konserwację w połowie XVI wieku, gdy na Śląsku powszechnie obawiano się inwazji Turków osmańskich.

Co ważne, przez stulecia klasztornych rządów w murach Nowogrodźca znajdowały się także trzy bramy - Dolna (Nider Thor; stała przy skrzyżowaniu dzisiejszych ulic 1 Maja i Bolesławieckiej), Milikowska (Hertzogwaldauerthor; stała przy skrzyżowaniu ulic Krótkiej i Sienkiewicza) oraz Górna (Ober Thor; stała przy skrzyżowaniu ulic Lubańskiej i Szpitalnej). Wszystkie trzy zostały rozebrane po wojnach napoleońskich. Osobną bramę wjazdową, wkomponowaną w umocniony budynek przy ulicy Strzeleckiej, do dziś zachował dawny klasztor obronny.  

Tak prezentował się Nowogrodziec ze swymi fortyfikacjami w połowie XVIII wieku na szkicu Friedricha Bernharda Wernhera.